เที่ยวเชียงรายหนึ่งวัน: ไม่มี “วัดแดง” แล้วก็มีข่าวสารที่เป็นประโยชน์อื่น ๆ

ทัวร์หนึ่งวันจากเชียงใหม่ที่จองมากที่สุดวิ่งไกลถึง 190 กิโลเมตรต่อเที่ยว ขายว่าจะพาไปดูวัดสีสันสี่แห่ง แต่สุดท้ายพาไปแค่สามอาคาร ซึ่งหนึ่งในนั้นไม่ใช่วัดด้วยซ้ำ นี่ไม่ใช่การหลอกลวง แต่เป็นความสับสนเรื่องชื่อที่ถูกคัดลอกจากประกาศทัวร์หนึ่งไปอีกอันหนึ่งจนไม่มีใครมองทะลุได้อีกแล้ว การคลี่คลายเรื่องนี้คือสิ่งที่มีประโยชน์ที่สุดที่หน้านี้ทำให้คุณได้

สี่สี สามอาคาร

สีขาวคือวัดร่องขุ่น (Wat Rong Khun) วัดที่ทุกคนมาเพื่อดู ผลงานของศิลปินเฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ที่ปูด้วยกระจกเงา แหลมคม และตั้งใจให้ดูตระการตาอย่างท่วมท้น เปิดในปี 1997 สร้างด้วยเงินส่วนตัวของศิลปินเอง และยังสร้างไม่เสร็จจนถึงตอนนี้ กำหนดแล้วเสร็จที่เขาให้ไว้อยู่ราว ๆ ปี 2070 เปิดเวลา 08.00 น. ถึง 17.00 น. ค่าเข้าสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติปรับขึ้นจาก 100 บาท เป็น 200 บาท ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2026 ต้องปกปิดไหล่และเข่า มีผ้าถุงให้ยืมที่หน้างาน

สีฟ้าคือวัดร่องเสือเต้น (Wat Rong Suea Ten) ออกแบบโดยลูกศิษย์ของศิลปินคนเดียวกัน สร้างเสร็จในปี 2016 เป็นวัดที่ยังใช้งานจริง เปิดประมาณ 07.00 น. ถึง 20.00 น. โดยทั่วไปบอกว่าเข้าฟรีและรับบริจาคตามศรัทธา แม้บางแหล่งข้อมูลจะพูดถึงค่าเข้าจำนวนเล็กน้อยก็ตาม ดังนั้นพกเงินย่อยไปด้วย

สีดำคือบ้านดำ (Baan Dam) และนี่คือจุดที่ประกาศทัวร์ทำให้เข้าใจผิด เพราะที่นี่ไม่ใช่วัด แต่เป็นบ้านและพิพิธภัณฑ์ของศิลปินถวัลย์ ดัชนี ผู้เสียชีวิตในปี 2014 เป็นโถงไม้สักมืดครึ้มเต็มไปด้วยหนังสัตว์ เขาสัตว์ และกระดูก ค่าเข้า 80 บาท เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีเข้าฟรี เปิดเวลา 09.00 น. ถึง 17.00 น. พักเที่ยงหนึ่งชั่วโมง ที่นี่ไม่มีกฎการแต่งกาย เพราะไม่มีอะไรศักดิ์สิทธิ์ให้ต้องเคารพ

สีแดงคือสีที่ไม่มีอาคารแยกต่างหากอยู่จริง ไม่มีวัดสีแดงที่เป็นคู่กับวัดขาวและวัดฟ้า สิ่งที่ชื่อทัวร์หมายถึงจริง ๆ คือวัดห้วยปลากั้ง (Wat Huay Pla Kang) กลุ่มอาคารบนเนินเขาที่มีหลังคาเจดีย์สีแดงและรูปปั้นเจ้าแม่กวนอิมสีขาวขนาดมหึมาที่มีลิฟต์ให้ขึ้นไปด้านในได้ บริเวณวัดเข้าชมฟรี ค่าลิฟต์ราว 40 บาท เปิดเวลา 07.00 น. ถึง 21.00 น. ส่วนความสูงของรูปปั้น บางแหล่งข้อมูลบอกว่า 80 เมตร บางแหล่งบอกว่า 90 เมตร

เรื่องนี้ไม่ได้มาจากการเดาของเราเอง แต่เขียนไว้ชัดเจนในหน้าจองทัวร์เลย ผู้ให้บริการรายหนึ่งขายทริปเป็นทางเลือกระหว่างแพ็กเกจ 280 บาทที่รวมวัดร่องขุ่น Black House และวัดขาว-วัดฟ้า กับแพ็กเกจ 340 บาทที่รวมวัดร่องขุ่น วัดห้วยปลากั้ง และ Lalitta Cafe ซึ่งติดป้ายว่าตัวเลือก “Red White Blue” สีแดงกับสีดำเป็นทางเลือกที่แยกกันในทัวร์เดียวกัน ไม่ใช่สองจุดที่ไปด้วยกันในทริปเดียว

ดังนั้นถ้าคุณอยากไปทั้งบ้านดำและวัดห้วยปลากั้ง ทัวร์หนึ่งวันเดียวไม่พอ นี่คือประโยคที่มีประโยชน์ที่สุดในหน้านี้

(ข้อควรระวังเกี่ยวกับตัวเลขสองตัวนี้ ในหน้าที่เราอ่าน ยอดเงิน 280 และ 340 บาทอยู่ในช่วงเดียวกับรายการที่รวมอยู่ในแพ็กเกจ ไม่ได้แยกไว้เป็นหัวข้อต่างหาก เราจึงไม่สามารถยืนยันได้ว่าเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมหรือรวมอยู่แล้ว ตรวจสอบในหน้าจองล่าสุดก่อนที่จะเชื่อตัวเลขใดตัวเลขหนึ่ง)

ทัวร์หนึ่งวันราคาเท่าไหร่ และรวมอะไรบ้าง

ฐานข้อมูลของเรามีทัวร์หนึ่งวันจากเชียงใหม่ 115 รายการ เริ่มต้นที่ 11.83 € ค่ามัธยฐาน 57.83 € มีรีวิวรวม 38,096 รีวิว ทัวร์สายเชียงรายครองส่วนใหญ่ของตัวเลขนี้

ทัวร์ที่จองมากที่สุดแบบทิ้งห่างคือ เชียงราย วัดขาว วัดฟ้า และวัดแดง พร้อมหมู่บ้านกะเหรี่ยง – 23.39 € 4.8 ดาว 8,642 รีวิว ระบุไว้ 11 ชั่วโมง แต่ใช้เวลาจริงได้ถึง 13.5 ชั่วโมง หน้าจองของทัวร์นี้ระบุรายละเอียดชัดเจนน่าประทับใจ คือรวมการเดินทาง ไกด์ ประกันภัย และออดิโอไกด์ ส่วนค่าเข้าวัดรวมอยู่ด้วยก็ต่อเมื่อคุณเลือกตัวเลือกนั้น และที่ไม่รวมอย่างชัดเจนคืออาหารกลางวันกับค่าเข้าหมู่บ้านคอยาว 300 บาท

เวอร์ชันเต็มที่ถูกที่สุดคือ วัดขาวและอื่น ๆ หมู่บ้านกะเหรี่ยงกับ Lalitta Cafe ราคา 22.34 € มี 4,645 รีวิว 12 ชั่วโมง ส่วน ทัวร์วัดขาว วัดแดง/ดำ และวัดฟ้า พร้อมอาหารกลางวัน ราคา 27.60 € รวมอาหารกลางวัน น้ำดื่ม และผลไม้ รับที่พักช่วง 07.00 น. ถึง 08.00 น. และระบุการแต่งกายไว้ว่าต้องสวมรองเท้าหุ้มส้น ปกปิดไหล่ และกางเกงขายาว ทัวร์นี้มีคะแนนแค่ 4.2 ดาวจาก 2,210 รีวิว ซึ่งต่ำที่สุดในบรรดาทัวร์เชียงรายหนึ่งวันที่มีรีวิวเกินหนึ่งพันรายการในฐานข้อมูลของเรา ช่องว่างจาก 4.8 ดาวข้างต้นนี้คุ้มค่าที่จะใช้เวลาอ่านสักนาทีหนึ่ง

ถ้าอยากไปสามเหลี่ยมทองคำด้วย วัดเชียงราย สามเหลี่ยมทองคำ และล่องเรือ ราคา 59.93 € ใช้เวลา 15 ชั่วโมง สบเรือ (Sop Ruak) อยู่ห่างจากเชียงรายออกไปอีก 70 กิโลเมตร เรือข้ามไปเกาะดอนซาว (Don Sao) ของลาวใช้เวลาสามสิบถึงสี่สิบห้านาที ราคาราว 400 ถึง 500 บาทต่อคน และไม่ต้องใช้วีซ่าตราบใดที่คุณอยู่บนเกาะเท่านั้น

ส่วนของทริปนี้ที่ควรพิจารณาให้ดี

ทัวร์ส่วนใหญ่เหล่านี้จะรวมหรือเสนอโปรแกรม “หมู่บ้านกะเหรี่ยงคอยาว” ซึ่งเป็นจุดที่คุณควรตัดสินใจด้วยตัวเองอย่างรอบคอบ

ผู้หญิงกลุ่มนี้คือชาวกะยัน (Kayan) หรือที่เรียกกันว่าปาด่อง (Padaung) ไม่ใช่กะเหรี่ยงในความหมายที่แคบ พวกเธออพยพเข้ามาในประเทศไทยในฐานะผู้ลี้ภัยจากเมียนมาตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1980 เป็นต้นมา และอาศัยอยู่ในหมู่บ้านชายแดนที่ส่วนใหญ่ไม่สามารถออกไปไหนได้ พวกเธอไม่มีสัญชาติไทย การเข้าถึงไฟฟ้า ถนน บริการสาธารณสุข และการศึกษามีจำกัด และทางการไทยปฏิเสธที่จะย้ายพวกเธอออกจากหมู่บ้านท่องเที่ยวโดยให้เหตุผลว่าเป็นผู้อพยพทางเศรษฐกิจ มีกรณีที่มีการบันทึกไว้ว่าผู้หญิงถูกปฏิเสธเอกสารออกนอกประเทศ แม้จะมีข้อเสนอให้ไปตั้งถิ่นฐานใหม่จากประเทศอื่น โดยให้เหตุผลว่าเป็นเพราะรายได้จากการท่องเที่ยว

กลุ่มสิทธิมนุษยชนและแคมเปญการท่องเที่ยวเชิงจริยธรรมใช้คำว่า “สวนสัตว์มนุษย์” เรียกหมู่บ้านเหล่านี้มาหลายปีแล้ว ข้อโต้แย้งฝั่งตรงข้ามที่ว่าเงินจำนวนนี้คือสิ่งที่เลี้ยงดูชุมชนไว้นั้นก็เป็นเรื่องจริง และความซับซ้อนที่ต้องพูดตรง ๆ ก็คือไม่มีใครรู้ชัดว่าเงิน 300 บาทนั้นไปตกอยู่ที่ใครกันแน่ จากข้อมูลเท่าที่เราหาได้ ผู้ใหญ่บ้านและผู้ดำเนินการสถานที่ถูกระบุว่าเป็นผู้รับหลัก ส่วนชาวบ้านมีรายได้หลักจากการขายงานฝีมือของตัวเอง เราไม่สามารถยืนยันเรื่องนี้ด้วยแหล่งข้อมูลที่เรามั่นใจพอจะอ้างอิงได้

คุณไม่จำเป็นต้องหาข้อสรุปเรื่องนี้ด้วยตัวเอง แต่นี่ควรเป็นจุดที่คุณเลือกเอง ไม่ใช่จุดที่คุณมาพบตอนบ่ายสองเพราะมันถูกรวมอยู่ในแพ็กเกจ ทุกประกาศทัวร์ที่เราอ่านล้วนจัดให้เป็นตัวเลือกหรือรายการเสริมที่ต้องจ่ายเพิ่ม นั่นหมายความว่าการปฏิเสธไม่ไปทำได้ง่าย

เกือบเจ็ดชั่วโมงบนท้องถนน

นี่คือต้นทุนที่แท้จริง การเดินทางบนทางหลวงหมายเลข 118 ใช้เวลาสามถึงเกือบสี่ชั่วโมงต่อเที่ยว และตารางเวลาก็ยืนยันเรื่องนี้ ในทัวร์ที่จองมากที่สุด ขาไปใช้เวลาประมาณหนึ่งชั่วโมงครึ่งบวกอีกสองชั่วโมงกับสิบห้านาที ส่วนขากลับสามชั่วโมง นั่นหมายความว่าคุณนั่งอยู่ในรถเกือบเจ็ดชั่วโมง เพื่อแลกกับเวลาอยู่ในพื้นที่จริงแค่ห้าถึงหกชั่วโมง และเวลาที่ไปถึงแต่ละวัดก็ตรงกับรถตู้คันอื่น ๆ ที่ออกจากเชียงใหม่ตอนเจ็ดโมงเช้าเหมือนกันหมด

มีทางเลือกอื่นอยู่สองทาง Greenbus จากสถานีขนส่ง Arcade Terminal 3 มีรถออกสิบสามเที่ยวระหว่าง 07.00 น. ถึง 18.00 น. ราคาประมาณ 260 ถึง 290 บาทสำหรับที่นั่งเอ็กซ์เพรส และ 360 ถึง 400 บาทสำหรับวีไอพี ไปลงที่สถานีขนส่งที่ 1 ของเชียงราย ซึ่งทำให้การค้างคืนที่นั่นคุ้มค่ามาก และพาคุณไปถึงวัดขาวได้ทันเวลาเปิด ก่อนรถทัวร์คันอื่นจะมาถึง และถ้าคุณอยากกำหนดเวลาเดินทางเอง ลองเปรียบเทียบราคารถเช่าสำหรับเชียงใหม่ ดูได้ อย่าลืมว่าประเทศไทยขับรถชิดซ้าย และด่านตรวจของตำรวจจะขอดูใบขับขี่ระหว่างประเทศควบคู่กับใบขับขี่ของคุณเอง

Lalitta Cafe ที่ปรากฏอยู่ในโปรแกรมทัวร์จำนวนมากอย่างไม่น่าเชื่อ เป็นคาเฟ่สวนที่มีน้ำตกจำลองและบ่อปลาคาร์ปอยู่ใกล้วัดห้วยปลากั้ง ค่าเข้าประมาณ 60 บาทสำหรับผู้ใหญ่ และ 40 บาทสำหรับเด็ก ส่วนจะหักลบกับค่าใช้จ่ายในร้านหรือไม่นั้น รีวิวล่าสุดให้ความเห็นไม่ตรงกัน ที่นี่น่ารื่นรมย์และเป็นจุดถ่ายรูปที่ดี และถูกใส่ไว้ในโปรแกรมเพราะอยู่ติดกับวัดสีแดงที่ไม่ได้ชื่อว่าวัดแดง

สำหรับที่เที่ยวอื่น ๆ ในย่านนี้ ดูได้ที่หมวด ทัวร์หนึ่งวันจากเชียงใหม่ และ วัฒนธรรมล้านนาและงานหัตถกรรม หากการนั่งรถตู้นาน ๆ ทั้งวันไม่ใช่สิ่งที่คุณต้องการ วัดบนภูเขาของเชียงใหม่เองก็อยู่ไม่ไกล ใช้เวลาแค่สี่สิบนาที ไม่ใช่สามชั่วโมง