น้ำตกบัวตอง น้ำตกที่ต้องปีนขึ้น: ไปอย่างไรและเสียค่าใช้จ่ายเท่าไร

น้ำตกส่วนใหญ่เราแค่มองดู แต่แห่งนี้ต้องเดินเท้าเปล่าสวนกระแสน้ำขึ้นไป และโขดหินจะยึดเท้าไว้ นั่นคือเสน่ห์ทั้งหมดของน้ำตกบัวตอง และเป็นเหตุผลที่มันอยู่ในแทบทุกแผนเที่ยวเชียงใหม่ ทั้งที่อยู่นอกเมืองไปหนึ่งชั่วโมงในทิศทางที่ไม่มีที่เที่ยวอื่นให้แวะ

ค่าเข้าก็ไม่มี สิ่งที่ต้องจ่ายคือค่าเดินทางไปให้ถึง

ทำไมโขดหินถึงยึดเท้าได้ – และหยุดยึดตรงไหน

น้ำของน้ำตกบัวตองไหลออกมาจากน้ำพุแร่ธาตุที่ชื่อ น้ำพุเจ็ดสี ซึ่งอยู่เหนือยอดน้ำตกขึ้นไปอีกสิบถึงสิบห้านาทีโดยการเดิน น้ำมีแคลเซียมคาร์บอเนตละลายอยู่มาก และเมื่อไหลลงตามความลาดชัน มันจะตกตะกอนแร่ธาตุนี้เป็นเปลือกหยาบและมีรูพรุน เรียกว่าหินทรเวอร์ทีน ปริมาณแร่ธาตุแบบเดียวกันนี้เองที่ทำให้แทบไม่มีอะไรขึ้นบนผิวหิน ไม่มีมอส ไม่มีตะไคร่น้ำ ไม่มีฟิล์มเขียวลื่น ๆ

นี่คือคำอธิบายที่อ่านเจอได้ทุกที่ และตรงกับสิ่งที่เท้าสัมผัสได้จริง เราไม่พบงานวิจัยทางธรณีวิทยาที่ตีพิมพ์เกี่ยวกับสถานที่นี้โดยเฉพาะ จึงควรมองว่าเป็นคำบอกเล่าที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่วัดได้

สิ่งที่สำคัญกว่าคือข้อยกเว้น หินสีอ่อนคล้ายชอล์กยึดเท้าได้ ส่วนที่มีคราบเข้มและออกเขียวยึดไม่ได้ ตรงไหนที่ตะไคร่น้ำขึ้นปกคลุม ไม่ว่าจะในร่มเงา ตามขอบ หรือบนขั้นบันไดขาลง ตรงนั้นลื่นไม่ต่างจากหินเปียกที่ไหนก็ตาม ช่วงที่ชันกว่าจะมีเชือกขึงไว้ และคนก็ใช้เชือกนั้นจริง ๆ รายงานเรื่องหกล้มจนข้อมือหักหรือมือบาดเจ็บพบบ่อยพอในบันทึกการเดินทางจนควรรับฟังอย่างจริงจัง และไม่มีสถิติอุบัติเหตุอย่างเป็นทางการให้เทียบเคียง

เพราะฉะนั้น ให้เดินบนส่วนที่เป็นสีขาว ใช้เชือกช่วย และระวังตอนลงให้เท่ากับตอนขึ้น

ข้อมูลพื้นฐานของสถานที่นี้มีความขัดแย้งกันระหว่างแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ซึ่งควรรู้ไว้ จำนวนชั้นน้ำตกมีทั้งบอกว่าสองชั้น สามชั้น หรือสี่ชั้น ความสูงมีทั้งบอกว่าราว 100 เมตร หรือ 120 เมตร และสถานะพื้นที่คุ้มครองก็ยังไม่ชัดเจนในเอกสารจริง ๆ บางแหล่งข้อมูลระบุว่ามี อุทยานแห่งชาติน้ำตกบัวตอง-น้ำพุเจ็ดสี แยกออกมาต่างหาก โดยตัดมาจากส่วนหนึ่งของ อุทยานแห่งชาติศรีลานนา เดิม ขณะที่แหล่งข้อมูลอื่นยังคงจัดให้น้ำตกแห่งนี้อยู่ในเขตศรีลานนา ทั้งสองแบบยังใช้กันอยู่ในปัจจุบัน เรื่องนี้ไม่ได้เปลี่ยนอะไรที่ทางเข้า เพราะเข้าฟรีทั้งสองกรณี เพียงลงทะเบียนชื่อและยานพาหนะ และสถานที่เปิดตั้งแต่ 08.00 น. ถึง 17.00 น.

สามวิธีไปน้ำตกบัวตอง และราคาต่างกันมาก

น้ำตกบัวตองอยู่ใน อำเภอแม่แตง ทางเหนือของตัวเมือง ระยะทางที่ระบุไว้อยู่ระหว่าง 45 ถึง 60 กม. ขึ้นอยู่กับจุดเริ่มวัดของแต่ละแหล่งข้อมูล การขับรถใช้เวลาประมาณหนึ่งถึงหนึ่งชั่วโมงครึ่งผ่านทางหลวงหมายเลข 1001 และถนนเล็ก ๆ ช่วงสุดท้าย

รถรับส่ง ถ้าไม่ขับรถไปเอง วิธีที่ถูกที่สุดคือรถตู้ที่รับไปและส่งกลับ ในฐานข้อมูลมีอยู่สามรายการที่ราคาใกล้เคียงกัน รถรับส่งจากโรงแรมไปน้ำตกบัวตอง ราคา 12.88 € คะแนน 4.5 ดาว รีวิว 489 รายการ ใช้เวลา 5 ชั่วโมง รถรับส่งไปน้ำตกบัวตองโดยรถตู้ ราคา 13.01 € คะแนน 4.5 ดาว รีวิว 791 รายการ ใช้เวลา 4.5 ชั่วโมง และ ทัวร์ครึ่งวันไปน้ำตกบัวตอง ราคา 16.24 € คะแนน 4.5 ดาว รีวิว 734 รายการ รับตัวเวลา 08.00-08.30 น. หรือ 13.00-13.30 น. ที่ร้าน Burger King บริเวณประตูท่าแพ

มีข้อสังเกตที่ควรบอกตรง ๆ เกี่ยวกับทัวร์ที่สอง หน้าจองของทัวร์นี้ขัดแย้งกันเอง รายการสิ่งที่รวมอยู่ระบุว่ามีไกด์ แต่ในอีกจุดหนึ่งของหน้าเดียวกันกลับระบุชัดเจนว่าทัวร์นี้ ไม่มี ไกด์ มีเพียงคนขับที่พูดภาษาอังกฤษเท่านั้น เราไม่สามารถยืนยันได้ว่าข้อมูลใดเป็นข้อมูลล่าสุด หากการมีไกด์สำคัญกับคุณ ควรสอบถามก่อนจองแทนที่จะเชื่อตามรายการที่เขียนไว้ ประกาศเดียวกันยังระบุว่าไม่เหมาะกับผู้ใช้วีลแชร์ เด็กอายุต่ำกว่าหนึ่งขวบ หรือนักท่องเที่ยวอายุเกิน 70 ปี ซึ่งเป็นเงื่อนไขของผู้ให้บริการเอง

ทัวร์แบบมีไกด์ ทัวร์ Sticky Waterfall, Land of Angels, Wat Ban Den & Thai Buffet ราคา 31.28 € คะแนน 4.8 ดาว รีวิว 1,626 รายการ ใช้เวลา 8 ชั่วโมง และรวมอาหารกลางวัน ส่วน Sticky Waterfall & Angel Waterfall Park Day Tour ราคา 34.17 € รีวิว 2,782 รายการ และมีตารางเวลาที่เผยแพร่ชัดเจนที่สุดในบรรดาทัวร์เหล่านี้ คือขับรถหนึ่งชั่วโมง แวะดานเทวดาหนึ่งชั่วโมงครึ่ง ขับรถต่ออีกครึ่งชั่วโมง จากนั้น มีเวลาอิสระที่น้ำตกสองชั่วโมง ค่าเข้าทั้งสองแห่งรวมอยู่แล้ว แต่ไม่รวมอาหารกลางวัน

ลองดูคะแนนรีวิวของสองกลุ่มนี้ รถรับส่งอยู่ที่ 4.5 ดาว ส่วนทัวร์แบบมีไกด์อยู่ที่ 4.8 และ 4.9 ดาว รถรับส่งก็คือรถตู้กับคนขับ ส่วนจะคุ้มไหมที่ถูกกว่าทัวร์ที่มีอาหารกลางวันและอีกสองจุดแวะถึงสิบแปดยูโร ก็ขึ้นอยู่กับว่าคุณอยากแวะจุดอื่น ๆ นั้นหรือไม่เท่านั้น

ขับรถไปเอง รถสองแถวเหมาเที่ยวไปกลับมักเสนอราคาอยู่ที่ 800 ถึง 1,500 บาท และต่อรองได้ ส่วนรถพร้อมคนขับทั้งวันราคาประมาณ 1,500 บาทจากตัวเมืองเก่า ค่าเช่ารถจักรยานยนต์ถูกกว่านั้น ประมาณ 200 บาทต่อวันบวกค่าน้ำมัน แม้ว่าเราจะพบตัวเลขนี้เพียงแหล่งเดียวเท่านั้น

ก่อนเลือกใช้รถจักรยานยนต์ มีเรื่องหนึ่งที่ต่อรองไม่ได้ สำหรับการขับรถจักรยานยนต์หรือมอเตอร์ไซค์ในประเทศไทย คุณต้องมี ใบขับขี่ระหว่างประเทศที่ครอบคลุมรถจักรยานยนต์ คือประเภท A ไม่ใช่แค่ประเภทรถยนต์ และต้องพกคู่กับใบขับขี่จากประเทศของคุณด้วย การตรวจสอบตามเส้นทางท่องเที่ยวรอบเชียงใหม่เกิดขึ้นเป็นประจำ ค่าปรับอยู่ในหลักหลายร้อยบาท และหากเกิดอุบัติเหตุโดยไม่มีใบขับขี่ที่ถูกต้อง บริษัทประกันอาจใช้เป็นข้ออ้างปฏิเสธความรับผิดชอบได้ง่าย หากคุณมีเพียงใบขับขี่ประเภทรถยนต์ นั่นไม่ใช่เรื่องเล็กที่จะหลีกเลี่ยงได้ และ การเปรียบเทียบรถเช่าสำหรับเชียงใหม่ คือทางเลือกที่ทำให้คุณยังถูกกฎหมายอยู่

อะไรอีกบ้างที่อยู่บนเส้นทางนั้น

ทัวร์แบบมีไกด์เกือบทุกทัวร์มักแทรกจุดแวะเพิ่มอีกสองแห่งในช่วงเช้า เพราะอยู่บนเส้นทางขึ้นเหนือเดียวกัน

ดานเทวดา ซึ่งขายในชื่อ Land of Angels หรือ Angel Waterfall Park เป็นสวนธีมที่มีถ้ำจำลอง กล้วยไม้ และน้ำตกเทียม ค่าเข้า 80 บาท ฟรีสำหรับเด็กอายุต่ำกว่าห้าขวบและพระสงฆ์รวมถึงแม่ชี เปิด 08.00 น. ถึง 18.00 น. ที่นี่ถ่ายรูปออกมาสวยมาก แต่ไม่ใช่สถานที่ธรรมชาติ หากคุณเคยเห็นภาพน้ำตกสีฟ้าอมเขียวเข้มจนดูไม่น่าเป็นไปได้ ล้อมรอบด้วยเถาวัลย์ดอกไม้บาน แล้วเข้าใจว่าเป็นน้ำตกบัวตอง นั่นคือดานเทวดา

วัดบ้านเด่น เป็นวัดขนาดใหญ่ตกแต่งวิจิตรในอำเภอเดียวกัน เข้าชมฟรีโดยมีตู้รับบริจาค และควรแต่งกายให้เหมาะสม เพราะที่นี่คาดหวังการแต่งกายสุภาพเช่นเดียวกับวัดที่ยังใช้งานอยู่ทุกแห่ง

ควรไปช่วงไหน

เดือนแห้งแล้งตั้งแต่พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ให้การยึดเกาะที่ดีที่สุดและเดินสบายที่สุด แต่ก็มีนักท่องเที่ยวมากที่สุดด้วยเช่นกัน ฤดูฝนตั้งแต่กรกฎาคมถึงตุลาคมทำให้มีน้ำไหลผ่านโขดหินมากขึ้นมาก ซึ่งดูตระการตากว่าแต่เดินยากกว่า และเพิ่มพื้นที่ที่ไม่ควรเหยียบให้มากขึ้น

ตัวแปรที่แท้จริงของความแออัดคือวันในสัปดาห์ ไม่ใช่เดือน วันหยุดสุดสัปดาห์และวันหยุดราชการของไทยทำให้สถานที่เต็มไปด้วยนักท่องเที่ยวคนไทย วันธรรมดาก่อน 11.00 น. คุณสามารถมีพื้นที่ยาว ๆ เป็นของตัวเองได้

ถ้าฝนตกหนัก ไม่คุ้มที่จะขับรถไป และถ้ามีใครในกลุ่มไม่มั่นใจเวลาเดินบนพื้นเปียกไม่เรียบ ที่นี่ก็ไม่ใช่ตัวเลือกที่ดี เพราะไม่มีจุดชมวิวแบบแพลตฟอร์มให้เลือกแทน คุณต้องลงไปในน้ำ หรือไม่ก็นั่งดูคนอื่นลงไปแทน

สำหรับน้ำตกอื่น ๆ ที่เหลือ รวมถึงน้ำตกบนภูเขาอีกทิศทางหนึ่ง ดูได้ที่ ทัวร์ดอยอินทนนท์และน้ำตก มี 206 รายการ เริ่มต้นที่ 10.30 € และคู่มือของเราเรื่อง ทัวร์ดอยอินทนนท์แบบวันเดียว ซึ่งเป็นอีกหนึ่งทริปภูเขาคลาสสิกที่ต้องออกเดินทางเช้ากว่านี้มาก ผู้ให้บริการหลายรายยังจับคู่น้ำตกบัวตองกับปางช้างในทริปเดียวยาวเก้าชั่วโมงด้วย วิธีอ่านรายละเอียดทัวร์ปางช้าง อธิบายว่าทริปแบบนี้ขายอะไรกันแน่